(Trích nội dung của một ấn phẩm mà mình đang sáng tạo nhằm hỗ trợ mọi người nhận diện hiểu lầm trong quá trình thấy biết. Hi vọng ra mắt trong tháng 10)

Các phương pháp hỗ trợ như thiền, quán niệm, giữ giới hay thậm chí là yoga là các cách hữu ích để hỗ trợ thân, tâm, cảnh ổn định, tập trung và bình tĩnh. Chúng cũng giúp giảm mâu thuẫn với bên ngoài và bên trong, tạm thời giảm xu hướng lăng xăng, phán đoán hay bị dính mắc trong suy nghĩ và cảm xúc.

Các phương pháp hỗ trợ (pháp hữu vi) này không tạo ra cái biết thuần khiết hay tâm chói sáng, nhưng có thể làm cho việc trở về bản tâm chói sáng dễ dàng hơn bằng cách giúp tâm trí tạm ổn định và ít náo loạn hơn. Trong khi với thấy biết thuần khiết, hay pháp vô vi, bạn không ‘làm’ gì để biết; bạn đơn giản chỉ ‘là’ cái biết, trong sáng và không cần điều kiện.

Để nhận diện sự khác biệt giữa thấy biết thuần khiết và các phương pháp hỗ trợ, ta có thể xem xét các điểm sau:

1. Kiểm tra Ý Định: Nếu bạn coi thấy biết thuần khiết như một mục tiêu, có lẽ bạn đang bám víu vào các phương pháp hỗ trợ và bỏ lỡ trải nghiệm thực sự.

2. Kiểm tra Trải Nghiệm: Các phương pháp hỗ trợ thường đòi hỏi nỗ lực hoặc tập trung, như tập trung vào hơi thở hay nỗ lực kìm chế. Ngược lại, thấy biết thuần khiết là trạng thái tự nhiên, không cần nỗ lực.

3. Nhìn vào Điều Kiện: Nếu trải nghiệm của bạn phụ thuộc vào điều kiện, bạn vẫn đang ở trong phương pháp hỗ trợ

4. Kiểm tra Sự Dính mắc: Nếu bạn thấy đặc biệt tự hào về công phu tu tập hay khả năng giữ giới, có lẽ bạn đang bám víu vào pháp hữu vi và bỏ qua bản chất soi sáng tự nhiên của tánh biết.

5. Công phu Phức Tạp: Các phương pháp hữu vi thường có nhiều bước và kỹ thuật. Mức độ cồng kềnh, cứng rắn, thiếu linh động, phức tạp, và tỉ mỉ của phương pháp tỷ lệ thuận với mức độ che lấp của người thực hành, tỷ lệ nghịch với Thấy biết thuần khiết, vốn tinh khôi và không cần kỹ thuật.

6. Quan Sát Nhãn mác và Khái Niệm: Tâm trí thích phân loại. Nếu bạn gắn nhãn cho trạng thái nào đó trong quá trình tu tập, hãy nhớ rằng đó là sản phẩm của tâm trí.

Nguy cơ của việc nhầm lẫn hai điều này là có thể bạn sẽ coi các phương pháp là mục tiêu, dẫn đến việc tập trung vào các “phần thưởng” tâm linh, làm bạn lạc hướng khỏi bản chất thực sự của thấy biết thuần khiết.

Hiểu rõ sự khác biệt sẽ giúp bạn hiểu và sử dụng các phương pháp một cách đúng đắn, tôn trọng vai trò và chức năng của từng thứ trong việc hỗ trợ bạn đạt được sự hiểu biết và nhận thức sâu sắc hơn.