Khi em hỏi một người giác ngộ, hãy cẩn thận với bản ngã của chính mình.

Bản ngã chính là cái “tôi” mà mỗi người tự tạo dựng, dựa vào ký ức, kinh nghiệm, và các khái niệm từ bên ngoài để xác định mình là ai trong thế gian này.

Ví dụ, em có thể nghĩ mình là người thông minh, nhân hậu hay có phẩm chất tốt đẹp, nhưng thực chất, đó chỉ là những nhãn mác mà bản ngã tự gắn lên mình.
Những thứ này không phải bản chất thật của em, mà chỉ là những ý niệm và ảo tưởng được tích lũy theo thời gian.

Chính vì vậy, khi người khác chỉ ra sự thật rằng những nhãn mác này không phải là bản chất thật sự của em, cái tôi ảo tưởng sẽ đau đớn và phản kháng dữ dội, vì nó sợ mất đi hình ảnh mà nó đã dày công xây dựng.

Ví dụ, khi em cho rằng mình luôn đúng và ai đó chỉ ra rằng em đang sai, bản ngã sẽ cảm thấy bị tấn công. Nó không chấp nhận được việc bị tổn thương, và từ đó sẽ lập tức phản ứng phòng thủ, bảo vệ cái “tôi” của mình bằng mọi cách.

Đừng nhầm là “cái tôi” phải luôn lung linh em nhé, rất nhiều khi ta tự tô vẽ cho nhận diện về mình thật xấu xí đáng thương, để rồi vùng lên quẫy đạp đau đớn khi ai đó chỉ ra rằng ta chẳng đáng thương hay te tua như ta tưởng, mà đó vẫn chỉ là ảo tưởng ta bám chặt lấy mỗi ngày hòng sinh tồn theo cách ta thấy tối ưu nhất.

Khi một người, thậm chí là thầy ta, một bậc giác ngộ, chỉ ra sự thật mà ta chưa nhận thấy, bản ngã sẽ nổi điên lên phản kháng vì không muốn mất đi sự kiểm soát và niềm tin mà nó đang nắm giữ.

Khi niềm tin sai lệch bị thách thức, thay vì nhìn thẳng vào chính mình, ta sẽ lập tức quay sang phán xét người chỉ ra sự thật, kể cả khi đó là bậc giác ngộ. Ta có thể nghĩ rằng vị đó đang phê phán hoặc thậm chí chống lại mình. Điều này, đáng buồn nhất, không phải là vì người ta làm gì sai, mà bởi vì ta chưa học được cách yêu thương và chấp nhận chính mình, ta phán xét, ghét bỏ, ghê tởm những thứ mình đang là, nên ta không chấp nhận nổi khi ai đó từ bi chỉ ra rằng ta đang như vậy, dù họ chẳng yêu cầu ta thay đổi, phải không?

Thay vì xem sự chỉ dẫn là cơ hội để thấy ra sự thật, bản ngã sẽ cảm thấy bị tấn công, bị chỉ trích. Điều này xảy ra bởi vì bản ngã luôn muốn duy trì một hình ảnh “hoàn hảo,” và bất cứ điều gì thách thức hình ảnh đó đều gây ra đau đớn cho nó.

Có một điểu vừa lạnh lùng tàn nhẫn mà vừa từ bi tột đỉnh, mà bản ngã sẽ không bao giờ lý giải được vì nó tồn tại trên sự hơn thua.

Đó là: bậc giác ngộ không phán xét ai cả.

Người giác ngộ chỉ đơn giản là thấy sự thật, rồi chỉ ra khi cần thiết hoặc khi được hỏi.
Họ có khả năng hơn người trong việc nhìn ra đúng-sai, nhưng đó không phải để phán xét, mà để họ giải quyết cuộc sống một cách đúng tốt, hiệu quả nhất, hợp tự nhiên nhất.

Với họ, không có gì đáng để phán xét hay bận tâm về bản ngã của người khác, vì bản ngã chỉ là một ảo tưởng. Người giác ngộ sẽ phản ánh lại điều em chưa thấy, nhưng họ sẽ không tự ý can thiệp nếu ta không hỏi và không bày tỏ mong muốn được chỉ dạy.

Giả dụ nếu em hỏi bậc giác ngộ, rằng em có đang làm sai điều gì không, họ sẽ trả lời trung thực và thẳng thắn. Không phải để làm vui lòng em. Cũng không phải để hả hê bắt lỗi. Mà vì họ trân trọng con đường giác ngộ của chính em, vì thế đón nhận câu hỏi của em với một trách nhiệm lớn lao và một nghĩa vụ phải trả lời.

Trách nhiệm này không phải do em đòi hỏi, cũng không phải do họ tự quàng lên, mà là từ sự trân trọng nhân duyên và mối ân tình với tạo hóa, mà một người giác ngộ nhất quyết sẽ không khước từ sự cầu thị sự thật từ bất cứ ai, nếu không có lý do chính đáng.

Nhưng trước khi em hỏi một người giác ngộ, hãy tự hỏi chính mình: “Mình có sẵn sàng nghe sự thật không?”

Vì câu trả lời mà em nhận được sẽ luôn là sự thật, không tô vẽ hay thêm bớt để bảo vệ cái “tôi” của em.

Nếu em chưa sẵn sàng đối mặt với sự thật, thì đừng hỏi. Người giác ngộ sẽ không bao giờ can thiệp nếu không được hỏi, và họ cũng không bận lòng về việc người khác có nhận ra sự thật hay không, bởi họ luôn tôn trọng tự do và quá trình của mỗi người.

Một bậc giác ngộ yêu thương mọi người theo cách mà bản ngã không thể hiểu được. Bản ngã thường yêu thương cái hình ảnh mà nó tự tạo ra về chính mình và người khác – những ảo tưởng đẹp đẽ và hoàn hảo mà nó muốn duy trì. Nhưng tình yêu đó thực ra rất mong manh, bởi vì nó dựa trên điều kiện và sự hoàn hảo của bản ngã. Khi có ai thách thức cái hình ảnh này, bản ngã dễ dàng nổi giận, phản ứng và đánh mất tình yêu.

Ngược lại, người giác ngộ yêu thương theo cách không dính mắc vào hình ảnh hay ảo tưởng. Họ không yêu cái “tôi” của người đó, mà họ chấp nhận mọi người như họ đang là, không kỳ vọng và không đòi hỏi sự thay đổi.

Khi họ được yêu cầu phải chỉ ra những ảo tưởng mà em đang dính mắc, họ làm điều đó với sự từ bi và chân thật. Họ không phán xét em vì những sai sót hay ảo tưởng của em, mà chỉ đơn giản là nói ra điều em muốn họ nói: sự thật.

Người giác ngộ không phán xét hay can thiệp vào cuộc sống của em nếu không được hỏi. Họ chỉ phản ánh lại sự thật một cách chân thành và trực diện. Và nếu em hỏi, hãy sẵn sàng nghe sự thật, vì họ sẽ không tô vẽ để bảo vệ bản ngã của em. Nếu chưa sẵn sàng, tốt nhất đừng hỏi, vì người thầy sẽ không ép buộc em đối diện với điều em chưa muốn nhìn thấy.

Nhưng nếu em đeo đuổi làm phiền họ để thỏa mãn và vuốt ve cái tôi ảo tưởng của mình, hãy sẵn sàng và đừng ngạc nhiên khi thấy họ khước từ, im lặng, hoặc sủi tăm không dấu vết.